Archive for August, 2008

ปรากฏการณ์ม็อบพันธมิตรฯ โดย เกษียร เตชะพีระ

Friday, August 29th, 2008

ปรากฏการณ์ม็อบพันธมิตรฯ โดย เกษียร เตชะพีระ ไม่ว่าจะชอบหรือไม่ และจะเห็นด้วยหรือเห็นต่างก็ตาม การเคลื่อนไหวประท้วงของ “พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย” รอบ ๒ ตั้งแต่ปลายเดือนพฤษภาคมศกนี้เป็นต้นมา นับเป็นปรากฏการณ์น่าสนใจชวนขบคิดวิเคราะห์ โดยที่ยังไม่อาจคิดเรียบเรียงเป็นระบบครบถ้วนกระบวนความ ผมขออนุญาตตั้งข้อสังเกตขั้นต้นบางอย่างเกี่ยวกับบุคลิกลักษณะและแนวโน้มของม็อบพันธมิตรฯในที่นี้: – ๑) การชุมนุมมาราธอนของพันธมิตรฯที่ยืดเยื้อมาได้นานร่วม ๑๐๐ วันเพราะได้แรงความชอบธรรมหรืออย่างน้อยก็อดกลั้นอดออมจากสาธารณชนที่ตระหนักเห็นความบกพร่องพิกลพิการของระบบการเมืองประชาธิปไตยรัฐสภาจากการเลือกตั้งดังที่เป็นอยู่ จะว่าไปแล้วตลอด ๑๐๐ วันที่ผ่านมานั้น ตัวรัฐบาลสมัครและระบบรัฐสภาเองนั่นแหละที่ราวกับเปิดช่องชงเรื่องตั้งลูกจุดประเด็น – ไม่ว่าโดยจงใจหรือไร้เจตนา ไม่ว่าโดยแผนการหรือเป็นไปตามระบบ – ให้พันธมิตรฯ หยิบไปเปิดโปงตีกินขยายความปลุกระดมความไม่พอใจและไม่ไว้วางใจของสาธารณชนได้เรื่องแล้วเรื่องเล่าไม่หยุดหย่อน ตั้งแต่กรณีผลักดันแก้ไขรัฐธรรมนูญอย่างปิดแคบรีบร้อนรวบรัด, คำปราศรัยในอดีตของรมว.จักรภพ, มรดกโลกเขาพระวิหาร, การปรับเปลี่ยนโยกย้ายข้าราชการที่ทำงานเกี่ยวข้องกับคดีความของ พ.ต.ท. ทักษิณและครอบครัว, แผนเมกะโปรเจกต์บางโครงการ, การแต่งตั้งคณะกรรมการกำกับควบคุมตลาดหลักทรัพย์และธนาคารแห่งประเทศไทย, ไปจนถึงโครงการสร้างรัฐสภาแห่งใหม่ที่เบียดขับรุกรานเด็กนักเรียนและชาวบ้าน ฯลฯ พูดอีกอย่างก็คือ โดยไม่ต้องเห็นด้วยกับเป้าหมายและวิธีการทั้งหมดทุกอย่างของพันธมิตรฯ แต่สาธารณชนก็รู้สึกได้ว่าระบบประชาธิปไตยรัฐสภายังแสดงอาการรวมศูนย์อำนาจและผูกขาดอธิปัตย์ (centralism & monism ในการวิเคราะห์ของอาจารย์เอนก เหล่าธรรมทัศน์) เรื้อรังออกมาไม่หยุดหย่อนเหมือนดังที่เคยเป็นมาและเป็นอยู่ จึงต้องการพลังอะไรสักอย่างไปคัดคานถ่วงดุลตรวจสอบมันไว้ หากศาลตุลาการและองค์กรอิสระเป็นพลังถ่วงดุลตรวจสอบภายในระบบ พันธมิตรฯก็ทำตัวเสมือนเป็นพลังถ่วงดุลตรวจสอบหนุนเสริมอยู่นอกระบบ – ในกรณีที่พลังภายในระบบทัดทานไม่ไหวหรือไม่ทันกาล มองเฉพาะแง่มุมเดียวนี้ พันธมิตรฯจึงดูเหมือนแสดงบทบาทหน้าที่จำเป็นบางอย่างสำหรับระบบการเมืองแบบนี้ [...]

สรุปความเห็นสั้นๆ จากสัมมนา “9 คำถามคาใจ กรณี ปตท.”

Wednesday, August 20th, 2008

ขออภัยที่ “วันสองวัน” ยืดยาวจนกลายเป็นหลายวัน ช่วงนี้ผู้เขียนค่อนข้างยุ่ง ขอโทษด้วยค่ะ โชคดีที่ ประชาไททำสรุปเสวนานี้ทีละประเด็นไว้ค่อนข้างดีแล้ว จึงไม่คิดว่าต้องพูดอะไรเพิ่มเติมอีก อยากสรุปความเห็น/ข้อสังเกตสั้นๆ เท่านั้นเอง (ดาวน์โหลดไฟล์เสียงจากงานสัมมนาและ presentation ของทั้งสองฝ่ายได้จากโพสนี้) – 1. น่าเสียดายที่ไม่มีตัวแทนจากหน่วยงานกำกับดูแลโดยตรงของภาครัฐ (คณะกรรมการกำกับดูแลกิจการพลังงาน หรือ กพช.) หรือกระทรวงพลังงานมาร่วมวงเสวนาด้วย เพราะคนที่มี “หน้าที่” ตอบคำถามคาใจหลายประเด็นคือผู้กำกับดูแล ไม่ใช่ ปตท. และในประเด็นเหล่านี้ ปตท. ก็อ้างได้ตลอดเวลาว่าเป็นเรื่องของ “สัญญาที่รัฐกำหนด” หรือ “มี regulator ดูแลอยู่” ป่วยการที่จะคุย (เช่น ตอนที่บอกว่า ปตท. ผูกขาดกิจการส่งก๊าซไปตามท่อ ปตท. ตอบว่าเรื่องนี้มี regulator ดูแล ซึ่งก็เป็นการ “ตอบไม่ตรงคำถาม” อย่างยิ่ง เพราะกิจการที่ไหนในโลกก็ต้องมีผู้กำกับดูแลทั้งนั้น ไม่ว่าจะผูกขาดหรือเปล่า) 2. ประเด็นที่ผู้เขียนคิดว่าเป็นปัญหาที่สุดในกรณีนี้ทั้งหมด คือประเด็นเรื่องการใช้อำนาจผูกขาดในกิจการส่งก๊าซไปตามท่อ ซึ่งทำให้ ปตท. สามารถใช้กำไรผูกขาดจากกิจการดังกล่าวไปอุดหนุน (cross-subsidize) ธุรกิจอื่นๆ [...]

ไฟล์เสียง + สไลด์ประกอบการเสวนา “9 คำถามคาใจกรณี ปตท.”

Sunday, August 10th, 2008

วันนี้ไปร่วมวงเสวนาเรื่อง “9 คำถามคาใจกรณี ปตท.” ที่สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทยมา ยังเหนื่อยอยู่ จะพยายามโพสสรุปทีละประเด็นภายในวันสองวันนี้ ระหว่างนี้ขอเชิญท่านใดที่สนใจดาวน์โหลดไฟล์เสียงการเสวนา (3 ชั่วโมง 18 นาที) ในรูป MP3 ไปฟังได้จากบล็อกนี้ [MP3, 92MB] พร้อมกันนี้ ขอเชิญดาวน์โหลดเอกสารประกอบการบรรยายที่ทั้งฝ่าย บมจ. ปตท. และมูลนิธิเพื่อผู้บริโภคใช้ในการเสวนาได้ที่นี่ (แปลงเป็น PDF เพื่อความสะดวก) – สไลด์ของ บมจ. ปตท. และ สไลด์ของมูลนิธิเพื่อผู้บริโภค ถ้าไม่อยากดาวน์โหลดสไลด์ ลองอ่านออนไลน์จาก Slideshare.net ข้างล่างก็ได้ (แต่ขอแนะนำให้ฟังไฟล์เสียงจากการบรรยายมากกว่าอ่านสไลด์ เพราะสไลด์ไม่ค่อยพูดประเด็นเดียวกันเท่าไร… จะโพสสรุปทีละข้อในอีกวันสองวันนี้ค่ะ) : PTT's presentation at "9 Burning Questions Regarding PTT" seminar View SlideShare presentation (tags: ptt) Foundation for [...]

ขอเชิญเข้าร่วมฟังการเสวนา “9 คำถามคาใจกรณี ปตท.” 10 ส.ค.

Saturday, August 9th, 2008

สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ร่วมกับ สถาบันอิศรา ขอเชิญเข้าร่วมฟังการเสวนาในกิจกรรมราชดำเนินเสวนา ครั้งที่ 8/2551 “9 คำถามคาใจกรณี ปตท.” วันอาทิตย์ที่ 10 สิงหาคม 2551 เวลา 10.00 – 12.00 น. ณ สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ถ.สามเสน ตรงข้าม รพ. วชิระ วิทยากร สรัญ รังคสิริ ผช. กรรมการผู้จัดการใหญ่สื่อสารองค์กรและกิจการเพื่อสังคม บมจ. ปตท. สารี อ๋องสมหวัง เลขาธิการ มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค ร่วมด้วย บรรยง พงษ์พานิช ประธานกรรมการ บมจ. หลักทรัพย์ภัทร สฤณี อาชวานันทกุล นักวิชาการสาธารณะ ผู้ดำเนินรายการ วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ บก. นิตยสารสารคดี รายละเอียดโทร. 02-668-9422 9 คำถาม กรณี ปตท. [...]

นายธนาคารเพื่อคนจน (Banker to the Poor ฉบับภาษาไทย) ออกแล้ว

Tuesday, August 5th, 2008

ขอใช้พื้นที่บล็อกโฆษณาหนังสือตัวเอง (อีกแล้ว): “นายธนาคารเพื่อคนจน” หนังสือแปลที่เจ้าของบล็อกแปลจาก “Banker to the Poor” โดย มูฮัมหมัด ยูนุส ผู้ก่อตั้งธนาคารกรามีน และเจ้าของรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพประจำปี 2006 ออกแล้วค่ะ สำนักพิมพ์มติชนจัดพิมพ์ ราคา 225 บาท คาดว่าจะไปถึงร้านหนังสือทั่วประเทศภายในประมาณวันพุธที่ 13 สิงหาคมนี้ค่ะ (หรือสั่งซื้อได้ที่ร้านหนังสือมติชนออนไลน์) (อ่านข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับยูนุส และไมโครเครดิตได้ในบทความที่เคยเีขียนลง คอลัมน์ “คนชายขอบ” และ นิตยสาร “สารคดี” ค่ะ) คำนำผู้แปล ธนาคารกรามีน “ธนาคารเพื่อคนจน” แห่งแรกของโลก ถือกำเนิดขึ้นในเดือนมกราคม พ.ศ. 2520 ไม่กี่เดือนหลังมหกรรมฆ่าสังหารโหดนักศึกษา 6 ตุลา 2519 ในประเทศไทย ประวัติศาสตร์เปื้อนเลือดที่นักเรียนไทยยังไม่เคยได้เรียนในห้องเรียน สามสิบปีให้หลัง ประเทศไทยก็ประกอบด้วยโลกสองใบที่นับวันดูจะยิ่งโคจรออกห่างจากกันไปเรื่อยๆ โลกใบแรก เป็นโลกของคนรวยที่สุดในประเทศ 30% มีรายได้รวมกันกว่า 80% ของรายได้ประชาชาติ คนเหล่านี้ส่วนใหญ่มีบ้านหรือคอนโดมิเนียมในตัวเมือง มีอำนาจในการบริโภคสูง มีทางเลือกในการบริหารจัดการเงินและการลงทุนมากมาย [...]

สรุปความคืบหน้าของคดีคอร์รัปชั่นต่างๆ

Friday, August 1st, 2008

เมื่อวันก่อนได้ฟังและอ่านคำพิพากษาของศาลอาญาคดีเลี่ยงภาษีของพจมาน ชินวัตร จบแล้วก็รู้สึกโล่งใจและดีใจ ว่าศาลอาญาของประเทศนี้ในที่สุดก็ “ฝากผีฝากไข้” ได้เสียที หลังจากที่ถูก “ซื้อ” มาแล้วหลายคดี (โดยเฉพาะคดี “โกงกิน” มูลค่าสูงมากๆ ของนักการเมืองหรือนักธุรกิจที่มีเส้นสายทางการเมือง) ผู้เขียนไม่มีความเห็นอะไรมากมายเกี่ยวกับคดีนี้ เพราะความผิดของพจมานเป็นเรื่องของการเลี่ยงภาษีแบบ “น่าเกลียด” มากๆ (อ่านรายละเอียดได้ในคำถาม #24 ใน เมื่อความถูกต้องทางกฎหมาย อยู่เหนือความถูกต้องทางศีลธรรม (รวมเล่มเป็นหนังสือชื่อ 25 คำถาม ดีลเทคโอเวอร์ชินคอร์ป) โดย “ม้านอก” และ “เด็กนอกกรอบ”) ซึ่งมีกฎเกณฑ์ชัดเจนอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องตีความอะไรให้เสียเวลา ใครที่อยากรู้ว่าเลี่ยงภาษีแบบน่าเกลียดขนาดไหน อ่านในคำพิพากษาของศาลก็น่าจะชัดเจนอยู่แล้ว แน่นอน พจมานคงอุทธรณ์ให้ถึงที่สุด แต่อย่างที่บอก ในเมื่อมันเป็นคดีเลี่ยงภาษีที่ชัดเจนมากๆ ผู้เขียนจะแปลกใจมากถ้าศาลอุทธรณ์หรือศาลฏีกากลับคำพิพากษา ส่วนเจ้าหน้าที่กรมสรรพากรที่จงใจละเว้นหน้าที่ไม่เก็บภาษีเพื่อ “เอาใจนาย” ก็สมควรถูกไล่เีบี้ยลงโทษในลำดับต่อไป วันก่อนได้อ่านข่าวในกรุงเทพธุรกิจ ที่สรุปคดีต่างๆ ที่กำลังจะอยู่ในชั้นศาล ก็เลยขอแปะมาเก็บไว้ในบล็อกนี้ก่อน คดีไหนรู้ผลแล้วจะได้ทยอยเขียนความเห็นในลำดับต่อไป โดยส่วนตัว ผู้เขียนคิดว่าคดีที่ดินรัชดา และคดีหวยบนดิน จำเลยไม่ควรต้องติดคุกเพราะเป็นเรื่อง “หาเรื่อง” กันมากกว่า โดยคดีที่ดินเป็นเรื่องของ “ความน่าเกลียด” [...]