Fringer | คนชายขอบ

กำลังเตรียมตัวจะไปเที่ยวช่วงท้ายปี คงต้องทิ้งบล็อกนี้ให้ร้างชั่วคราว(ไม่นานจนขึ้นหยากไย่)จนกว่าจะขึ้นปีใหม่ ซึ่งถ้าดูจากผลการเลือกตั้งเบื้องต้นแล้วเชื่อว่าน่าจะเป็นปีที่วุ่นวายไม่น้อยกว่าปีนี้ แต่ผู้เขียนคิดว่า “ความวุ่นวาย” บางอย่างเราก็อาจจะไม่ควรหลีกเลี่ยง ถ้าอยากให้ประเทศชาติพัฒนาไปในทิศทางที่ถูกต้อง ดังนั้นไม่ควรมีใครยึดเอา “ความสงบ” ในบ้านเมืองเป็นสรณะ เอา “ความถูกต้อง” และ “ความเป็นธรรมในสังคม” เป็นสรณะจะดีกว่า มีข้อสังเกต/ความเห็นส่วนตัวสั้นๆ ก่อนลาท่านผู้อ่านทุกท่านไปเที่ยว เกี่ยวกับการเลือกตั้งที่ผ่านมาดังต่อไปนี้: ผลการเลือกตั้งที่ผ่านมาเป็นข้อพิสูจน์อย่างสิ้นสงสัยว่า ประชาชนส่วนใหญ่ในประเทศนี้อยากให้พรรคพลังประชาชน (พปช.) เป็นรัฐบาล ในเมื่อ พปช. ชนะการเลือกตั้งอย่างถล่มทลายขนาดนี้ ทุกฝ่ายก็น่าจะยอมรับและให้เกียรติ ให้ พปช. ได้จัดตั้งรัฐบาล เพราะมีความชอบธรรมสมบูรณ์ทุกประการ นอกจากคะแนนเสียงส่วนใหญ่จะแสดงความนิยมใน พปช. แ้ล้ว ในแง่ของการต่อต้านรัฐประหารและกระแสประชาธิปไตย ก็เป็นเรื่อง “ถูกต้อง” แล้วที่พรรคการเมืองเดียวที่กล้าวิพากษ์วิจารณ์การทำงานของ คมช. สนช. และรัฐบาลรักษาการอย่างตรงไปตรงมา (ถึงแม้จะ “เอียง” บ้างเป็นบางครั้ง) จากจุดยืนที่ปกป้องผลประโยชน์ของประชาชน จะชนะการเลือกตั้งด้วยคะแนนเีสียงขนาดนี้ อย่่างไรก็ตาม จำนวน “ใบแดง” ที่ กกต. มีอำนาจแจกให้กับผู้สมัครที่ทุจริต (และตามรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่ผู้เขียนไม่เห็นชอบ กกต. ก็มีอำนาจจัดการเลือกตั้งใหม่โดยไม่ต้องประกาศผลการเลือกตั้งให้ประชาชนรับรู้อย่างเป็นทางการก่อน) และคงจะเริ่มแจกในเร็ววัน [...]

เมื่อวานเป็นวันแรกในรอบหลายเดือนหลังเกิดรัฐประหาร ที่ผู้เขียนรู้สึกว่าศาลเป็น “ที่พึ่ง” ของประชาชนได้จริงๆ เมื่อศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษาว่า การแปรรูป ปตท. “ไม่ชอบด้วยกฎหมาย” แต่ไม่ร้ายแรงถึงขนาดต้องเพิกถอน ปตท. ออกจากตลาดหลักทรัพย์ – ดาวน์โหลดคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดได้จากที่นี่: ฉบับเต็ม (99 หน้า) และ สรุปในข่าวศาลปกครอง (4 หน้า) ขอแสดงความคารวะคณะตุลาการศาลปกครองสูงสุดไว้ ณ ที่นี้ (และก็รู้สึกโล่งอกที่ ความกังวล ของผู้เขียนว่าศาลจะเอาผิดเรื่องท่อก๊าซไม่ได้ ไม่เป็นผล เพราะศาล “ฉลาด” พอที่จะตีข้อนั้นว่าเข้าข่าย “สาธารณสมบัติ” ไม่ใช่ “กิจการผูกขาด”) พร้อมกันนี้ก็หวังว่าภาคประชาชนจะนำคำพิพากษาของศาลที่ว่าการแปรรูป ปตท. “ไม่ชอบด้วยกฎหมาย” ไปขยายผลในลำดับต่อไป โดยเฉพาะการฟ้องแพ่ง และฟ้องอาญาผู้มีอำนาจในรัฐบาลชุดที่แล้ว โทษฐานดำเนินการแปรรูปในทางที่ผิดกฎหมาย พ.ร.บ. ทุนรัฐวิสาหกิจ 2542 เนื่องจากผู้เขียนคิดว่านักลงทุนหลายคน โดยเฉพาะคนไทย ยังมีความเข้าใจผิดหลายประการเกี่ยวกับคำพิพากษาของศาล โดยเฉพาะในเมื่อดูเหมือนผู้บริหาร ปตท. เอง และ “ผู้มีชื่อเสียง” ในแวดวงตลาดทุนหลายคน จะยังให้ข่าวแบบ “พูดความจริงครึ่งเดียว” (คือเข้าข้าง [...]

ว่าจะไม่เขียนเรื่องนี้ก่อนฟังศาลตัดสินในวันพรุ่งนี้ แต่อ่าน พ.ร.บ. การประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ. 2550 (“พ.ร.บ. พลังงานฯ”) (ที่เพิ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 2550 ที่ผ่านมา – เพียง 4 วันก่อนศาลประกาศว่าจะตัดสินคดี ปตท. …เรียกว่า timing ดีจริงๆ) ที่เพื่อนส่งมาให้ก็รู้สึกคันไม้คันมือ เลยอยากบันทึกความเห็นของตัวเองคร่าวๆ ไว้ในบล็อกนี้ก่อน ผู้เขียนคง “ฟันธง” แบบหมอลักษณ์ไม่ได้ เพราะไม่ได้เป็นผู้พิพากษาหรือเชี่ยวชาญด้านกฎหมาย แต่หลังจากได้อ่าน พ.ร.บ. พลังงานฯ ก็อยาก “เดา” ในฐานะประชาชนคนหนึ่งที่สนใจติดตามเรื่องนี้มานานว่า ศาลจะตัดสินว่าขั้นตอนการแปรรูป ปตท. ขัดต่อ พ.ร.บ. ทุนรัฐวิสาหกิจ 2542 ด้วยเหตุผลเกี่ยวกับผลประโยชน์ทับซ้อนของเจ้าหน้าที่รัฐ คล้ายกับเคสของ กฟผ. (เช่น กรณีกรรมการบางคนในคณะกรรมการเตรียมการจัดตั้งบริษัท ปตท. เช่น นายวิเศษ จูภิบาล และนายมนู เลียวไพโรจน์ กระทำผิดมาตรา 12 และมาตรา 18 [...]

สัปดาห์นี้เป็นฤดูส่งงานอีกแล้ว ขอโพสสั้นๆ ก่อนกลับมาเขียนยาวๆ ภายในสุดสัปดาห์นี้ ไม่แน่ใจว่าระหว่างเขียนเรื่องเที่ยว กับเรื่องผลการตัดสินของศาลปกครองคดี ปตท. (ซึ่งจะรู้ผลวันศุกร์ที่ 14) อะไรจะเขียนเสร็จก่อนกัน ไปงาน “เปิดเล เขเรือ” ครั้งที่ 2 ที่เกาะลันตามาเมื่อเสาร์-อาทิตย์ืที่ผ่านมา สนุกมาก ขอเชิญดูรูปก่อนเรื่องได้ที่ Flickr Set หน้านี้ของผู้เขียน (เริ่มเขียนคำบรรยายใต้รูปไปแล้วบางส่วน ยังไม่เสร็จดี จะพยายามทำให้เสร็จก่อนเขียนโพสเล่า) ความเห็นกรณีคดี ปตท. – ไม่อยากออกความเห็นอะไรมากนอกจากหวังว่าศาลจะตัดสินอย่างยุติธรรมและอย่างเข้าใจในกลไกของตลาดทุนไทย ส่วนตัวไม่คิดว่า ปตท. “บริสุทธิ์ไร้ความผิด” แต่ก็ไม่คิดว่าทำผิดถึงระดับที่ “สมควรจะออกจากตลาดหุ้น” ขอเชิญอ่านบทความที่คนรู้จักเขียนอย่างค่อนข้างละเอียดได้ีที่มติชนออนไลน์ ชื่อบทความ “บรรทัดฐาน ‘ความยุติธรรม’ ในคดีแปรรูป ปตท.” – ตอนที่ 1, ตอนที่ 2, และ ตอนที่ 3 (จบ) สำหรับใครที่สนใจการบรรยายของผู้เขียนในหัวข้อ “ทุนนิยมที่มีหัวใจ: ทางเลือกใหม่ของการพัฒนา” ที่ไปพูดที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิตเมื่อสัปดาห์ก่อน นอกจากจะดาวน์โหลดสไลด์ประกอบการบรรยายได้ที่หน้า Downloads [...]

[ขอแนะนำให้ทุกท่านอ่านข้อมูลประกอบก่อนอ่านบทปาฐกถาชั้นยอดของนักต่อสู้เพื่อคนจน คุณวนิดา ตันติวิทยาพิทักษ์ ซึ่งจากไปด้วยโรคมะเร็งเมื่อวันที่ 6 ธันวาคม 2550: บทสรุปเขื่อนปากมูล "ของแท้" จากคณะกรรมการเขื่อนโลก, รายงานฉบับเต็มของคณะกรรมการเขื่อนโลกกรณีปากมูล, ปิดเขื่อนปากมูลถาวรเพิ่มปัญหาทำไม?] “ในยุคสังคมปัจจุบัน เราวัดค่ากันที่เงิน แม้กระทั่งราคาของความเป็นคนก็วัดกันที่เิงิน แต่ดิฉันอยากถามว่าใครเป็นผู้กำหนดอัตราค่าแลกเปลี่ยนเหล่านี้ คนจนมีส่วนร่วมไหม ถ้าคนจนมีส่วนร่วม ทำไมข้าวเปลือกถึงถูก ข้าวสารถึงแพง ทำไมค่าแรงถึงต่ำ แต่สินค้าสำเร็จรูปถึงได้มีราคาแพง เพราะว่าคนยากจนซึ่งเป็นผู้ผลิตสิ่งเหล่านี้ไม่ได้มีโอกาสกำหนดมูลค่าของสิ่งของที่มีอยู่ในสังคมปัจจุบันนี้ เขาถูกเอาเปรียบพอสมควร เพราะฉะนั้น ดิฉันคิดว่าความยากจนเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นจากเวรกรรม แต่เกิดขึ้นจากความไม่เป็นธรรม” ‘ทำไมต้องช่วยคนจน’ โดย วนิดา ตันติวิทยาพิทักษ์ ปาฐกถามูลนิธิโกมลคีมทอง ประจำปี 2540 ณ หอศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ วันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2540 กราบสวัสดีท่านอาจารย์สุลักษณ์ ศิวรักษ์ อาจารย์ประเวศ วะสี ผู้ที่ดิฉันเคารพเสมอมา กราบสวัสดีท่านผู้มีเกียรติทุกท่านที่ได้สละเวลามาในวันนี้ และต้องขอขอบคุณพี่ชาญวิทย์ อร่ามฤทธิ์ ที่ได้กรุณาแนะนำตัวดิฉัน ซึ่งดิฉันรู้สึกว่า พี่ชาญวิทย์เป็นพี่ชายของดิฉันมาโดยตลอด และต้องขอขอบพระคุณมูลนิธิโกมลคีมทองที่ได้จัดงานนี้ขึ้นมา ความจริง ดิฉันค่อนข้างจะละอายใจที่ได้รับเกียรติเป็นอย่างมาก [...]

เมื่อสองเดือนก่อนผู้เขียนได้มีโอกาสไปเยือนหมู่บ้านสันติสุข อำเภอกุดชุม จังหวัดยโสธร เพื่อเก็บข้อมูลและสัมภาษณ์ “นายธนาคารท้องถิ่น” เจ้าของแนวคิด “บุญกุดชุม” เงินตราชุมชนแห่งแรกของเมืองไทย ประกอบการเขียนเรื่องจากปกเรื่อง “๑ ศตวรรษ ธนาคารไทย” ให้กับนิตยสารสารคดี ฉบับเดือนตุลาคม 2550 (อ่านเรื่องจากปกฉบับเต็มได้ที่เว็บไซต์สารคดี : ตอนที่ 1, ตอนที่ 2, และ ตอนที่ 3 แต่ขอแนะนำให้ซื้อเก็บเพราะแผนผัง timeline ระบบธนาคารไทยที่กอง บ.ก. สารคดี ออกแบบอย่างสวยงามนั้นน่าเก็บมาก ) วันนี้อยากโพสรูปสวยๆ ที่ป้อ (เพื่อน) ถ่ายตอนไปกุดชุมด้วยกัน ประกอบข้อความเล็กน้อยที่หวังว่าจะขยายเป็นข้อคิดได้บ้าง เป็น “เชิงอรรถ” จากการไปเยือนกุดชุม ไม่อยากเขียนอะไรยาวๆ เพราะคิดว่ารูปของป้อ “พูด” อะไรหลายๆ อย่างได้ดีกว่าคำบรรยายใดๆ [ถ้าใครสนใจ ดูรูปจากกล้องของผู้เขียน (ที่แย่กว่ารูปของป้อหลายเท่า แต่ก็ถ่ายอย่างมีความสุขไม่แพ้กัน) ได้ที่ Flickr set หน้านี้] กรองน้ำเต้าหู้ ขั้นตอนแรกๆ ในกระบวนการทำน้ำเต้าหู้ของแม่บ้านกุดชุม [...]