Fringer | คนชายขอบ

โดย พระกิตติศักดิ์ กิตฺติโสภโณ จากคอลัมน์ พระกิตติศักดิ์สนทนา นสพ. ประชาไท วันที่ 28 มีนาคม 2549 ถ้าคุณเป็นใครสักคนที่พึงใจนายกฯ ทักษิณ ถึงวินาทีนี้ คุณคิดชัดหรือยัง..ว่า รัก ชอบ บูชา หรือเทิดทูนเขาคนนั้น เพราะเหตุใด? และขณะเดียวกัน หากคุณเป็นอีกคนหนึ่ง ซึ่งชังนายกฯ ทักษิณ ณ ห้วงเวลานี้ คุณชัดเจนแล้วหรือ ว่าเหตุใดจึงชิงชังรังเกียจ หรือปฏิเสธคนๆ นี้ เสียเหลือเกิน? นี่ไม่ใช่เรื่องตีฝีปาก หรือการอวดคมวาทะ สังคมของเราขัดแย้ง แบ่งฝ่าย หรือกำลังมองอะไรๆ ต่างกันอันเนื่องมาจากคนๆ นี้ หรือเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับ “คนๆ นี้” อยู่ไม่น้อย หลายต่อหลายฝ่ายเผชิญหน้ากัน เพียงเพราะ “เชื่อว่า…” หรือ “รู้สึกว่า…” ตนนั้น รัก ชอบ ชิงชัง รังเกียจ ถูกใจ ไม่ถูกใจ ต่อผู้นำสูงสุดฝ่ายบริหาร [...]

คาดว่าคนส่วนใหญ่ที่ได้ดูหรืออ่านพระราชดำรัสที่พระราชทานแก่ตุลาการศาลปกครองสูงสุด และพระราชดำรัสที่พระราชทานแก่ประธานและคณะผู้พิพากษาศาลฎีกา เมื่อวานนี้คงปลาบปลื้มเช่นเดียวกับผู้เขียนว่า เรามีพระเจ้าแผ่นดินผู้ไม่เพียงแต่ทรงห่วงใยพสกนิกรเท่านั้น แต่ยังมีพระประสงค์ที่จะเห็นระบอบประชาธิปไตยดำเนินต่อไปได้อย่างถูกต้องชอบธรรม และเป็นธรรมต่อประชาชนชาวไทย แม้ว่าพระราชดำรัสครั้งนี้จะ “ชัดเจน” ชนิดที่เรียกว่าแทบไม่ต้อง “อ่านระหว่างบรรทัด” แต่เพื่อความกระจ่าง โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่อาจไม่ได้ติดตามข่าวสารบ้านเมืองอย่างใกล้ชิดในช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมา ผู้เขียนขอน้อมนำบางส่วนจากพระราชดำรัสมาลงไว้ในที่นี้ พร้อมอ้างอิงเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องโดยสังเขปและข้อคิดเห็นส่วนตัว เพราะ “บริบท” (context) เป็นปัจจัยที่สำคัญอย่างยิ่งในการทำความเข้าใจพระราชดำรัส ถ้าไม่เข้าใจบริบททางการเมือง โดยเฉพาะลำดับเหตุการณ์ต่างๆ ว่ามีเบื้องหน้าเบื้องหลังอย่างไร ก็จะไม่สามารถเข้าใจพระราชดำรัสอย่างถ่องแท้ได้

“ศัตรูอันดับหนึ่งของระบบทุนนิยม ไม่ใช่ตัวแทนสหภาพแรงงานเลือดร้อนที่ก่นด่าระบบ หากเป็นนักบริหารใส่สูท ที่ปากพร่ำพรรณนาถึงคุณความดีของระบบตลาดเสรี แต่ในความจริงก็พยายามทำทุกอย่างเพื่อทำลายล้างคุณความดีเหล่านั้นในเวลาเดียวกัน” – รากุราม ราชันย์ (Raghuram Rajan) และ ลุยจิ ซิงกาเลส (Luigi Zingales) ผู้ประพันธ์ Saving Capitalism from the Capitalists ตอนที่เขียนเรื่อง “ทุนนิยมเสรีเทียม” ไปเมื่อต้นปี ยังอ่านหนังสือเรื่อง Saving Capitalism from the Capitalists ไม่จบ ตอนนี้พออ่านจบแล้วก็รู้สึกดีใจ ที่มีนักเศรษฐศาสตร์ค่ายเสรีนิยมที่หาญกล้าพอที่จะชี้ให้เห็นปัญหาของตลาดการเงินในปัจจุบัน ที่ไม่เสรีเท่าที่ควรจะเป็นในหลายๆ ประเทศ หนังสือเล่มนี้เปรียบเสมือนเป็นการ “ต่อยอด” ความคิดของ William Lewis และ Uriah Kriegel ที่พูดถึงในบทความเรื่อง “ทุนนิยมเสรีเทียม” เข้าไปในภาคการเงิน : ในหลายๆ ประเทศ นักธุรกิจจำนวนมากรุ่งเรืองใหญ่โตได้เพราะพวกเขาสร้างกฎเกณฑ์ที่กีดกันไม่ให้เกิดการแข่งขันจากคู่แข่งรายใหม่ ไม่ใช่เพราะมีนวัตกรรมใหม่ๆ มาเสนอผู้บริโภค ในสถานการณ์แบบนี้ รัฐจำเป็นต้องแทรกแซงตลาดเพื่อส่งเสริมให้เกิดการแข่งขันอย่างแท้จริง ซึ่งแปลว่ามี [...]

หลังจากนั่งดูอยู่ขอบสนามมานาน ระหว่างที่เผยแพร่เพลง เว้นวรรค อย่างเงียบๆ ในที่สุด แ้อ๊ด คาราบาว ก็ออกมาประกาศจุดยืนของตนในสถานการณ์การเมืองขณะนี้อย่างชัดเจน ด้วยการออกอัลบั้มใหม่ชุด ตะวันตกดิน เห็นรายชื่อเพลงในอัลบั้มนี้แล้ว (อาทิ “สมภารเซ้งโบสถ์” “โจรสลัดสิงคโปร์” “กองหนี้ท่วมบ้าน” และ “30 บาทรักษาไม่ได้”) ใครที่เคยสงสัยว่า แอ๊ด คาราบาว คิดอย่างไรกับการเคลื่อนไหวต่อต้านทักษิณที่ผ่านมา ก็คงหายสงสัยเสียที การวางตัวและท่าทีของแอ๊ดในรอบ 2-3 เืดือนที่ผ่านมา ชี้ให้เราเห็นว่า การหาจุดสมดุลระหว่าง “ผลประโยชน์ทางธุรกิจ” และ “ผลประโยชน์ส่วนรวม” สำหรับนักแ่ต่งเพลงเพื่อชีวิต ที่ผันตัวไปประกอบธุรกิจที่ต้องอาศัยเส้นสายของธุรกิจการเมืองนั้น ไม่ใช่เรื่องง่ายเลยแม้แต่น้อย สำหรับใครที่มองว่า อัลบั้มนี้เป็นแค่พฤติกรรม “ฉวยโอกาส” ของแอ๊ด ก่อนที่เขาจะ “ตกขบวน” ไป อยากให้ลองฟังเพลงในอัลบั้มดูก่อน เพราะเนื้อหาของหลายๆ เพลง “โดนใจ” และ “จริงใจ” ไม่้น้อย โดยเฉพาะเพลง “สมภารเซ้งโบสถ์” ซึ่งเป็นเพลงที่แหลมคมที่สุดของแอ๊ด ในรอบหลายปีที่ผ่านมา (นอกจากเนื้อหาแล้ว ผู้เขียนยังดีใจที่ “ไอ้จุก” [...]

[Update on HOTU domain hassle: Please bookmark http://www.the-underdogs.info/ to access the site. I'm back to fighting with Register.com to get the old .org domain back, but in the meantime, please spread the word that we have moved. Thanks!] Billed as “word animals / textual organisms,” Logozoa is a cool new “hi-tech literature” project that encourages [...]

เพิ่งกลับมาจากภูฐานได้สองวัน อีกไม่กี่วันคงได้โพสต์ร่างแรกของบทนำหนังสือในบล็อกนี้ ตอนนี้รอรูปของช่างภาพประจำทีมอยู่ เพราะเขาถ่ายได้สวยจริงๆ รูปจากกล้องตัวเอง ชิดซ้ายไปเลย ระหว่างที่รอรูปภูฐาน และระหว่างที่อุณหภูมิการเมืองยังไม่กลับไปร้อนฉ่าเหมือนเดือนก่อน ก็ขอแนะนำหนังสือใหม่ถอดด้ามบางเล่มที่เพิ่งอ่านจบไปเมื่อเร็วๆ นี้ ที่เขียนโดยนักเขียนคนโปรดที่อาจยังไม่อยู่ในประเภท “ชื่อรับประกันคุณภาพ” (อาทิ อาจารย์นิธิ เอียวศรีวงศ์ มุกหอม วงษ์เทศ ปราบดา หยุ่น วินทร์ เลียววาริณ และกนกพงศ์ สงสมพันธุ์ ยอดนักประพันธ์ที่เราจะไม่มีวันได้อ่านงานของเขาอีกแล้ว) วรรณกรรม ร่างพระร่วง โดย เทพศิริ สุขโสภา นวนิยายล่าสุดของผู้เขียน “บึงหญ้าป่าใหญ่” และจิตรกรร่วมสมัยที่มีผลงานวาดภาพประกอบตามหน้านิตยสารมากมาย “ร่างพระร่วง” เป็นนวนิยายขนาดยาวที่คุณเทพศิริใช้เวลาเก็บรวบรวมข้อมูลกว่า 20 ปี เขียนขึ้นเพื่อบูชาท่านพุทธทาสภิกขุ ในโอกาสครบรอบ 100 ปีชาตกาล เนื้อเรื่องเกี่ยวกับ “เซีียนพระเครื่อง” ในจังหวัดสุโขทัยคนหนึ่งชื่อ “อาจารย์ดอน” ผู้คร่ำหวอดในวงการ ดำิเนินชีวิตบนเส้นบางระหว่างไสยและพุทธ คุณเทพศิริสอดแทรกธรรมะอย่างแยบยลตลอดเรื่อง ด้วยภาษาพื้นบ้านที่เรียบง่ายแต่เปี่ยมลีลาไหวพลิ้วเหมือนบทกวี พลิ้วแค่ไหนก็ลองอ่านบทนำจากเว็บมติชนบุ๊คส์ดู: “ความโง่ของเขาอาจช่วยให้เราเห็นบางอย่าง จากโลภสู่เสียสละ จากมารสู่พระ จากไสยสู่พุทธ จากมายาสู่ความจริง จากผู้ยิ่งใหญ่กลายเป็นคนเล็กๆ [...]

อีกไม่ถึง 12 ชั่วโมงข้างหน้า ผู้เขียนจะออกเดินทางไปเที่ยวประเทศภูฐานเป็นเวลา 7 วัน กับเพื่อนๆ ไม่คิดว่าจะมีเวลาอัพบล็อก เพราะคงต้องใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการเดินทางข้ามขุนเขาอันคดเีคี้ยว (และควบคุมใจตุ๊มๆ ต่อมๆ ว่ารถเราจะตกเขามั๊ยหนอ) ปีนป่ายเพื่อดูวัด และถ่ายรูป ไปภูฐานเที่ยวนี้เป็นครั้งที่สองแล้ว ตั้งใจว่าจะกลับมาเล่าเรื่องเป็นหนังสือให้ได้ ขอให้ผู้อ่านทุกท่านมีความสุขในเทศกาลสงกรานต์ที่จะมาถึงนะคะ แล้ว “พบกัน” ใหม่หลังวันที่ 16 เมษาฯ To Home of the Underdogs fans: you may have noticed that the URL www.the-underdogs.org hasn’t been working for over a month now. Initiallly I thought it would be a temporary problem that would [...]

หนังสือรวมบทความจากคอลัมน์ “คนชายขอบ” ที่ลงในโอเพ่นออนไลน์ วางแผงแล้วนะคะ ในชื่อ “To think well is good, to think right is better” และหน้าปกสีหวาน ราวกับจะหลอกคนซื้อว่าเป็นหนังสือเบาๆ แต่ที่ไหนได้ เปิดมาเนื้อหาหนักแน่น (ผู้เขียนไม่ได้ตั้งใจหลอกจริงๆ นะ ) เล่มนี้รวมบทความที่เคยตีพิมพ์ในคอลัมน์ไปแล้ว 10 ตอน บวกอีก 2 ตอนที่ยังไม่ออนไลน์ คือ “Amy Domini ผู้บุกเบิกการลงทุนเพื่อสังคม (Socially Responsible Investing)” และ “William Easterly นักพัฒนาผู้ชี้อันตรายของการผูกขาดเงินช่วยเหลือ” หนังสือเล่มนี้หนา 256 หน้า ราคาปก 180 บาท ลดเหลือ 140 บาท ในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ณ ศูนย์สิริกิติ์ ที่จะสิ้นสุดวันอาทิตย์ที่จะถึงนี้ หลังจากนั้นก็จะวางขายตามร้านหนังสือทั่วไป ขอขอบคุณทุกท่านล่วงหน้าที่อุดหนุนก้าวเล็กๆ ของ [...]

ระหว่างที่รอ กกต. รับรองผลการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2549 อย่างเป็นทางการ ก็อยากลองประเมินคร่าวๆ ตามประสาคนชอบคิดเลขว่า หากลอง “ปรับ” ผลการเลือกตั้ง เพื่อประเมินจำนวน “คนไม่เอาทักษิณ” ทั่วประเทศ ด้วยการประเมินตัวเลขคนไม่เอาทักษิณที่ทำบัตรเสีย และคนไม่เอาทักษิณที่ไม่ไปลงคะแนน และบวกตัวเลขสองตัวนี้เข้ากับตัวเลขคนกาช่อง “ไม่เลือกใคร” หรือเลือกพรรคอื่น ผลจะออกมาเป็นอย่างไร แตกต่างจากสัดส่วน “40:60″ ที่ทักษิณชอบอ้าง มากน้อยเพียงใด เพราะการเลือกตั้งครั้งนี้ไม่ใช่การเลือกตั้งธรรมดาๆ แต่เป็นการเลือกตั้ง “พิสดาร” ชนิดมีเอกลักษณ์ไม่เหมือนใครในโลก นับตั้งแต่เหตุผลการจัดเลือกตั้งที่ฟังไม่ขึ้น เพราะเป็นผลสืบเนื่องมาจากการยุบสภา ซึ่งเป็นการผลัก “วิกฤติศรัทธาส่วนตัว” ให้กลายเป็นวิกฤติส่วนรวมของสภา จนทำให้พรรคฝ่ายค้านบอยคอตไม่ลงเลือกตั้ง มีผู้กาช่อง “ไม่เลือกใคร” เป็นเปอร์เซ็นต์สูงสุดเป็นประวัติการณ์ และประชาชนจำนวนมากตัดสินใจแสดงออกถึงความไม่พอใจ ในลักษณะที่ไม่สะท้อนอยู่ใน “บัตรดี” เช่น ไม่ไปเลือกตั้ง ทำบัตรเสีย ไปจนถึงฉีกบัตร ตารางด้านซ้าย (คลิ้กที่รูปเพื่อขยาย) คือผลการประเมินอย่างคร่าวๆ โดยใช้ ตัวเลขจากมหาดไทย ที่รายงานโดยนสพ. ผู้จัดการ และผลการเลือกตั้งปี 2548 อย่างเป็นทางการ [...]

“ผมขอแสดงความยินดีกับประเทศไทยที่รักษาประชาธิปไตยไว้ได้ โดยประชาชน 28 ล้านคนไปเลือกตั้งและพี่น้อง 16 ล้านคนให้ความไว้วางใจผม แต่ผมจำเป็นอย่างยิ่งที่กราบขอโทษที่ไม่สามารถรับตำแหน่งนายกได้ เพราะผมคิดว่าถึงเวลาที่เราต้องสร้างความสมานฉันท์ให้เกิดขึ้นเพราะถ้าเรามัวแต่เอาชนะกันเอง แต่ประเทศจะเป็นผู้แพ้ตามพระราชดำรัสเมื่อพฤษภาคม 2535… …พี่น้องครับผมต้องกราบขอโทษจริง ๆ ที่จะไม่ขอรับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี หลังจากเปิดประชุมสภา หลังจากครบ 30 วันจากการเลือกตั้งแล้ว ผมมีเหตุผลที่จำเป็นที่จะไม่รับ เพราะว่าปีนี้เป็นมหามงคลยิ่งที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงครองราชย์ จากนี้ไปมาถึง 60 วันเราไม่มีเวลาจะทะเลาะกันแล้ว… …เหลืออีกเพียง 60 กว่าวันเศษ บ้านเมืองยังหาข้อยุติไม่ได้ และไม่เป็นการดี เพราะจะมีพระราชอาคันตุกะจะเสด็จมา ผมคิดว่าผมขอถอยโดยการไม่รับตำแหน่งนายกฯ แต่ผมจำเป็นต้องรักษาการตามรธน. 215 ผมต้องรักษาการไปจนถึงการมีนายกรัฐมนตรีหลังสภาครบ 500 ผมจะรักษาการไปจนถึงวันนั้น และจะทำหน้าที่ให้ดีที่สุด และวิงวอนพี่น้องคนไทยทั้งชาติว่าวันนี้เราเสียสละกันคนละเล็กละน้อย” (อ่านคำแถลงเต็มๆ ได้ที่ หน้านี้ของเว็บประชาไท) ….. ไม่ใช่ แถลงการณ์ในฝัน ของตัวเองทีเดียวนัก เพราะทักษิณยัง… …ยืนกรานที่จะเป็น “นายกฯ รักษาการ” ต่อไปจนกว่าจะเปิดสภาได้ …อ้างเรื่อง “สมานฉันท์” มากลบเกลื่อนประเด็น “วิกฤติศรัทธา” ส่วนตัว ที่จำต้องมีการตรวจสอบและสอบสวน โดยองค์กรอิสระและศาลที่ไม่ถูกครอบงำ [...]

เมื่อวานฟังทักษิณออกทีวีช่อง 11: “…ผมถอยจนสุดแล้ว วันนี้บอกให้ออกยังออกเลย แต่ว่าออกแล้วมีคำตอบให้ผมหน่อยได้ไหม ว่าผมจะบอก 16 ล้านคนที่เลือกผมได้อย่างไร ว่าอยู่ๆ วันนี้เขาบอกว่าผมออกแล้วจะเป็นประโยชน์ต่อบ้านเมือง แล้วผมออกแล้วเนี่ย บ้านเมืองจะดีขึ้น…” ฟังไปฟังมา เริ่มเคลิ้ม หนังตาหรี่ลงเรื่อยๆ… เสียงคุ้นๆ แว่วมาแต่ไกล… “…พ่อแม่พี่น้องประชาชน 16 ล้านเสียง ที่เลือกพรรคไทยรักไทยทุกท่านครับ ก่อนอื่นผมขอขอบพระคุณทุกเสียง ที่สนับสนุนให้พรรคไทยรักไทยบริหารประเทศต่อไปนะครับ แต่วันนี้ผมขอประกาศว่า ผมจะไม่รับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอีกแล้ว เพราะผมได้ตาสว่างแล้วว่า วิกฤติทางการเมืองที่เกิดขึ้นในประเทศเราในช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมานั้น เป็น “วิกฤติทางศรัทธา” ที่เกิดขึ้นกับตัวผมคนเดียวครับ ไม่เกี่ยวกับพรรคไทยรักไทยเลยแม้แต่น้อย จริงๆ วิกฤติศรัทธาส่วนตัวนี้ไม่เกี่ยวกับสภาผู้แทนราษฎรด้วยซ้ำไปนะครับ แต่ตอนนั้นผมตัดสินใจยุบสภาเพราะคิดว่า เสียงของพ่อแม่พี่น้องที่รักผม และยังไม่รู้ข้อมูล อาจช่วยผมได้ ช่วยให้ผมไม่ต้องเผชิญหน้ากับการตรวจสอบได้ ไม่ว่าจะในรัฐสภา หรือในศาลก็ตาม เพราะผมคิดอย่างตื้นๆ ว่าระบอบประชาธิปไตยนั้น คือการลงคะแนนเสียงเลือกตั้งเพียงอย่างเดียว ตราบใดที่ผมได้เสียงข้างมากก็แปลว่าผมมี “ความชอบธรรม” ในการบริหารบ้านเมืองแล้ว ผมไม่ต้องไปสนใจว่าผมจะทำผิดรัฐธรรมนูญ หรือผิดกฎหมายอื่นๆ ข้อไหนหรือไม่ ผมไม่ต้องไปสนใจว่าช่องทางการตรวจสอบ ถ่วงดุลอำนาจของผมในสภาและนอกสภานั้น จะทำงานได้จริงตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ ตรวจสอบผมได้จริงหรือไม่ [...]

มีผู้อ่านบล็อกนี้ส่งลิ้งก์มาให้ เป็นเทปบันทึกภาพการนับคะแนนในการเลือกตั้งเมื่อปี 2548 ที่ผ่านมา น่าสนใจทีเดียว โดยเฉพาะสำหรับใครที่ไม่เชื่อว่าการโกงเลือกตั้งในเมืองไทยนั้นทำกันง่ายขนาดไหน (คลิ้กที่รูปด้านล่างเพื่อดูเทป) นับว่าเป็นวีดีโอที่ดีมากๆ เพราะเก็บภาพวิธีการโกงได้หลายรูปแบบ สังเกตได้ว่าแม้คนขานคะแนนจะประกาศ “เบอร์ 9″ เป็นส่วนใหญ่ แต่ท้ายที่สุดผู้สมัครเบอร์ 8 (พรรคไทยรักไทย) กลับเป็นฝ่ายชนะ! กลโกงที่เห็นใช้ในวีดีโอนี้มีตั้งแต่: ตอนนับคะแนนเป็นเวลาดึก (คนสังเกตการณ์น้อย) คนขานคะแนนไม่ได้ชูบัตรเลือกตั้งให้ทุกคนเห็นเวลาขาน แบบที่ควรจะเป็น มีการคัด แยกบัตรที่กาพรรคอื่น ที่ไม่ใช่เบอร์ 8 เก็บไว้ใต้ตะกร้า ให้ตะกร้าทับไว้ มีการกาให้เบอร์ 8 ขณะนับคะแนน มีคนหัวล้าน ไม่แน่ใจว่าเป็นใครแต่ไม่ใช่เจ้าหน้าที่แน่ๆ คอยกาบัตรที่เลือกเบอร์อื่น ทำให้กลายเป็นบัตรเสียทันที มีการล้วงบัตรที่กาเบอร์ 8 เตรียมไว้แล้วมาจากใต้โต๊ะมารวมขานคะแนน (เป็นส่วนหนึ่งใน “บัตรเกิน” หลายล้านใบที่กกต. ไม่เคยยอมรับว่ามีจริง) มีการทิ้งบัตรเลือกตั้งของจริงที่ประชาชนกา และเอาบัตรที่เตรียมไว้มานับแทนที่ แม้จะเห็นหน้าเจ้าหน้าที่รัฐ และคนอื่นๆ ที่ร่วมกันโกงเลือกตั้งชัดเจน คนเหล่านี้กลับลอยนวลหลังเลือกตั้ง เฮ้อ นี่แหละหนา เมืองไทย เมืองที่คนชั่วได้ดีมีถมไป หวังว่าจะมี “สื่อปัจเจก” หลายคนที่ช่วยกันจับผิดกลโกงเลือกตั้งในวันนี้ [...]